Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết được dự báo chịu sức ép từ chi phí đầu vào gia tăng - Ảnh: HỮU HẠNH
Sức ép lên chi phí đầu vào doanh nghiệp
Trong báo cáo chiến lược công bố hồi đầu năm, nhiều công ty chứng khoán đồng loạt dự báo lợi nhuận sau thuế toàn thị trường năm 2026 sẽ duy trì đà tăng trưởng tích cực, dao động phổ biến từ 15,5 - 21,6%. Theo các chuyên gia, sự phục hồi kinh tế mạnh mẽ và chính sách hỗ trợ là bệ phóng lợi nhuận cho năm 2026.
Tuy nhiên từ đầu tháng 3-2026, xung đột địa chính trị Trung Đông khiến giá dầu Brent tăng cao. Ngày 23-3, lãnh đạo Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol lên tiếng cảnh báo về cú sốc năng lượng lớn nhất từ trước tới nay do xung đột Trung Đông. Giá xăng dầu tăng sẽ trực tiếp làm đội lên chi phí đầu vào, bào mòn đáng kể biên lợi nhuận.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Nghiêm Sỹ Tiến - chuyên viên phân tích cao cấp khối phân tích, Chứng khoán KBSV - cho biết dưới tác động của xung đột Mỹ - Iran và giá dầu duy trì trên ngưỡng 100 USD/thùng, do đó bức tranh tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết năm 2026 cần được điều chỉnh lại một cách sát thực hơn.
Theo đánh giá của ông Tiến, mức tăng trưởng trung bình toàn thị trường có thể bị kéo lùi xuống khoảng 10-12%, thay vì mức 15-20% như dự báo lạc quan đầu năm. Sự sụt giảm này chủ yếu do nhóm ngành thâm dụng năng lượng và nguyên liệu đầu vào như sản xuất, nhựa và hàng không bị bào mòn biên lợi nhuận. Tuy nhiên, nhóm dầu khí, vận tải biển và phân bón sẽ đóng vai trò là động lực kéo lại chỉ số tăng trưởng chung nhờ hưởng lợi từ giá hàng hóa và giá cước.
Chuyên gia KBSV cho rằng điểm mấu chốt là rủi ro lạm phát chi phí đẩy có thể buộc Ngân hàng Nhà nước duy trì mức lãi suất cao lâu hơn. Từ đó làm tăng chi phí lãi vay và trực tiếp làm giảm lợi nhuận sau thuế của khối doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính cao.
Bà Đỗ Minh Trang - Giám đốc phòng phân tích và chiến lược thị trường ACBS - lý giải thêm tác động của lạm phát không diễn ra đồng đều trên toàn thị trường mà sẽ tạo ra sự phân hóa mạnh.
Những doanh nghiệp có khả năng chuyển phần tăng chi phí đầu vào sang giá bán, duy trì biên lợi nhuận ổn định, bảng cân đối tài chính lành mạnh và ít phụ thuộc vào nợ vay thường sẽ chống chịu tốt hơn. Ngược lại, các nhóm sử dụng đòn bẩy lớn hoặc nhạy cảm với lãi suất sẽ chịu áp lực nhiều hơn.
Tuy nhiên, Chính phủ đang chủ động và linh hoạt đưa ra các biện pháp ứng phó với biến động bên ngoài như tìm kiếm nguồn cung xăng dầu thay thế, giảm thuế nhập khẩu xăng dầu, cùng với cơ chế điều hành giá linh hoạt…
Những động thái này đã giúp giảm thiểu nguy cơ xảy ra các cú sốc năng lượng như lo ngại trước đó. Nhờ vậy, áp lực lạm phát dù hiện hữu nhưng vẫn đang trong tầm kiểm soát.
Phiên cuối tuần có tiếp tục điều chỉnh?
Dưới góc độ phân tích kỹ thuật, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) đánh giá phiên 2-4 có diễn biến điều chỉnh sau khi chịu áp lực cản từ vùng trên 1.700 điểm. Nhưng tạm thời VN-Index vẫn nhận được hỗ trợ khi lùi về vùng MA(20), vùng 1.680 điểm. Thanh khoản giảm so với phiên trước cho thấy dòng tiền hỗ trợ tạm thời hạ nhiệt và có động thái thăm dò thị trường.
Khả năng điều chỉnh có thể tiếp diễn trong phiên 3-4 nhằm kiểm tra lại khoảng trống tăng giá trong phiên 1-4 và vùng MA(20). VDSC dự đoán vùng điểm này sẽ tạo động lực hỗ trợ và giúp thị trường hồi phục trở lại để tiếp tục quá trình thăm dò vùng cản 1.700-1.740 điểm.
Biến động của thị trường có thể vẫn còn khó lường và thị trường cũng đang gần vùng cản quan trọng, VDSC khuyến nghị nhà đầu tư cần hạn chế mua đuổi theo giá đã tăng và quản trị danh mục đầu tư hợp lý để tránh rơi vào trạng thái quá mua.
Chứng khoán Vietcap đánh giá diễn biến cung cầu phiên 2-4 cho thấy trạng thái giằng co vẫn chi phối VN-Index. Chỉ số có thể tiếp tục rung lắc trong phiên 3-4, với kháng cự gần tại 1.715 -1.725 điểm (quanh MA100) và hỗ trợ gần tại 1.670 -1.690 điểm (quanh MA20).
Với diễn biến hiện tại, Chứng khoán Vietcombank khuyến nghị nhà đầu tư tận dụng những phiên rung lắc để giải ngân đối với những cổ phiếu đang thu hút dòng tiền tốt thuộc các nhóm ngành như bất động sản, bán lẻ, ngân hàng. Thị trường vẫn đang vận động tốt và dần tìm lại được điểm cân bằng, nên việc những cổ phiếu có kết quả kinh doanh tốt trong quý 1 sẽ đáng được kỳ vọng.
