Công nhân vận hành tại Nhà máy nước Thủ Đức
Chủ động ứng phó
Những năm gần đây, tình hình khí hậu, thời tiết tại khu vực Nam Bộ nói chung và TP HCM nói riêng có nhiều diễn biến bất thường do tác động của biến đổi khí hậu.
Các hiện tượng mưa lớn trái mùa, ngập lụt kéo dài tại khu vực thượng lưu và các vùng lân cận Thành phố, cùng với nguy cơ xâm nhập mặn ngày càng gia tăng trên lưu vực sông Sài Gòn và sông Đồng Nai, đã và đang tác động trực tiếp đến chế độ dòng chảy cũng như chất lượng nguồn nước thô phục vụ cấp nước sinh hoạt.
Hệ thống cấp nước hiện nay chưa đảm bảo khả năng điều tiết toàn diện khi xảy ra sự cố tại các nhà máy nước mặt hoặc tuyến ống truyền tải chính. Nhiều nhà máy đã vận hành trên 80% công suất, trong khi các tuyến ống trọng điểm chưa hoàn thiện do vướng giải phóng mặt bằng, hạn chế khả năng san sẻ nguồn.
Việc giảm khai thác nước ngầm cũng làm tăng áp lực lên hệ thống nước mặt, nhất là tại các khu vực cuối nguồn và đô thị hóa nhanh. Đồng thời, Nhà máy nước Bình An đang bảo trì, dự kiến hoạt động lại vào cuối Quý I/2026, khiến khả năng dự phòng nguồn nước ngắn hạn bị hạn chế.
Trước tình hình đó, Sawaco tập trung đảm bảo cấp nước ổn định, liên tục, duy trì chất lượng, áp lực và lưu lượng; đồng thời tăng cường xử lý sự cố, ưu tiên khu vực áp lực yếu. Công tác dự báo nhu cầu trong dịp lễ, Tết và mùa khô cũng được chú trọng để tối ưu vận hành hệ thống.
Đồng bộ giải pháp bảo đảm cấp nước
Để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra, Tổng Công ty triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp từ nguồn, nhà máy đến mạng lưới phân phối và công tác ứng phó sự cố.
Tất cả các nhà máy và trạm cấp nước trên địa bàn Thành phố như cụm Nhà máy nước Thủ Đức, cụm Nhà máy nước Tân Hiệp, Nhà máy nước ngầm Tân Phú… luôn sẵn sàng vận hành tối đa theo điều độ.
Tổng Công ty đồng thời phối hợp chặt chẽ với ngành điện lực để bảo đảm nguồn điện ổn định, liên tục; tăng cường phối hợp với các đơn vị quản lý hồ Dầu Tiếng, hồ Trị An nhằm kiểm soát chất lượng nguồn nước thô đầu vào.
Chất lượng nước sau xử lý được kiểm soát nghiêm ngặt, bảo đảm đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-1:2024/BYT của Bộ Y tế. Các nhà máy chủ động chuẩn bị đầy đủ vật tư, hóa chất, thiết bị dự phòng; thực hiện bảo trì, bảo dưỡng định kỳ để sẵn sàng ứng phó khi xảy ra sự cố, đặc biệt tại các trạm bơm, nhà máy xử lý và tuyến ống truyền tải chính.
Trước nguy cơ xâm nhập mặn và tác động của biến đổi khí hậu, Tổng Công ty xây dựng các kịch bản điều phối công suất giữa các nhà máy, sẵn sàng vận hành các trạm cấp nước dự phòng theo kế hoạch cấp nước an toàn. Các giải pháp cấp nước tạm thời như xe bồn, túi nước được chuẩn bị để phục vụ các khu vực trọng yếu khi cần thiết.
Ở cấp độ mạng lưới, các đơn vị quản lý chủ động rà soát hiện trạng, xây dựng phương án điều phối nhằm tăng áp lực và lưu lượng cho các khu vực nước yếu, đặc biệt là khu vực cuối nguồn. Các biện pháp như điều tiết van, đấu nối tăng áp, kiểm tra và sửa chữa kịp thời hệ thống van, đồng hồ tổng, trụ cứu hỏa được triển khai đồng bộ.
Công tác phối hợp với lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được duy trì thường xuyên để bảo đảm các trụ cứu hỏa luôn trong trạng thái sẵn sàng.
Bên cạnh đó, việc súc xả mạng lưới định kỳ và đột xuất được thực hiện nhằm bảo đảm chất lượng nước sinh hoạt. Công tác tuần tra, bảo vệ các tuyến ống nước thô và ống truyền tải nước sạch được tăng cường; phối hợp với chính quyền địa phương xử lý tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn tuyến ống, bảo đảm vận hành an toàn, liên tục.
Các trạm cấp nước dự phòng cũng được vận hành thử, bảo trì định kỳ để sẵn sàng đưa vào hoạt động khi cần thiết.
Trong trường hợp xảy ra sự cố, Sawaco kích hoạt ngay các phương án ứng phó theo từng cấp độ, phân công rõ trách nhiệm và tăng cường điều phối giữa Tổng Công ty với các đơn vị trực thuộc.
Nguồn nhân lực, vật tư, phương tiện và thiết bị sửa chữa luôn trong trạng thái sẵn sàng để xử lý nhanh các sự cố rò rỉ, xì bể, đặc biệt trên các tuyến ống truyền tải chính. Các phương án cấp nước bằng xe bồn tới bệnh viện, trường học và khu dân cư trọng điểm cũng được chuẩn bị nhằm bảo đảm nhu cầu sinh hoạt tối thiểu của người dân.
Với sự chuẩn bị chủ động và đồng bộ, Sawaco hướng tới mục tiêu bảo đảm cấp nước an toàn, ổn định, phục vụ hiệu quả nhu cầu sinh hoạt và phát triển đô thị của TP.HCM trong mùa khô năm 2026.
