Thuế mới với hộ kinh doanh: Mừng vì được trừ chi phí, lo chuyện xuất hóa đơn

Công điện triển khai nghị định và thông tư hướng dẫn cũng được ban hành ngay sau đó. Tuy vậy, không ít hộ vẫn còn băn khoăn với những yêu cầu mới.

Mừng vì được kê khai hàng tồn

Chị N.V.A - chủ cửa hàng hoa tươi (phường Hòa Hưng - TP.HCM) cho biết sẽ thu gọn việc nhận tiền bán hàng qua 1-2 tài khoản và sẽ thông báo với cơ quan thuế các tài khoản này. "Đây là quy định hợp lý và cần thiết, không làm khó gì cho hộ kinh doanh" - chị nói.

Một điểm mới trong nghị định 68 được nhiều hộ kinh doanh có doanh thu lớn trên 3 tỉ đồng/năm đánh giá là rất tích cực khi cho phép kê khai hàng tồn kho, máy móc thiết bị phục vụ hoạt động kinh doanh vào chi phí hợp lý để được trừ khi tính thuế.

Theo bà P.T.M. - chủ cơ sở phòng tập (Ngô Quyền - Hải Phòng), quy định này đảm giúp bảo quyền lợi của người nộp thuế, bởi để có doanh thu và lợi nhuận, hộ kinh doanh phải đầu tư cả tỉ đồng cho thiết bị, mặt bằng...

"Khi những khoản đầu tư đó được tính vào chi phí hợp lý và trừ trước khi tính thuế, người kinh doanh sẽ thấy công bằng hơn và dần làm quen với cách tính thuế này. Lâu dài, nhiều hộ có thể sẽ chuyển lên doanh nghiêp", chủ cơ sở này nhận định.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Ngọc Tú - chuyên gia về

Nhiều hộ kinh doanh nhỏ vẫn còn bối rối với quy định mới về hóa đơn - Ảnh minh họa

Điều mà nhiều hộ kinh doanh băn khoăn nhất là quy định doanh thu 1 tỉ đồng phải sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế.

Nhất là nhiều người bán hàng trên sàn thương mại điện tử không biết sẽ phải xuất hóa đơn thế nào khi không có thông tin người mua. Họ đề nghị chính sách nên quy định sàn cũng xuất hóa đơn luôn vì đã kê khai và nộp thuế thay cho hộ kinh doanh rồi.

Không chỉ người bán trên sàn, bà P.K.A. - tiểu thương bán hải sản ở chợ Nghĩa Tân (Hà Nội) - cũng lo ngại không biết sẽ xuất hóa đơn bằng cách nào. Vì với quy định hộ có doanh thu trên 1 tỉ đồng/năm là phải xuất hóa đơn điện tử, bà chắc chắn sẽ phải thực hiện.

Nhưng xuất bằng cách nào thì bà thấy rất khó, bởi lượng bán mỗi ngày khoảng 100kg với 70 -100 người mua, tập trung từ 6h - 9h sáng. Người bán cân, sơ chế rồi tính tiền.

"Nếu xuất hóa đơn cho từng đơn hàng như siêu thị là rất khó. Bởi vừa bán vừa xuất hóa đơn thì khách sẽ không thể chờ được. Còn nếu thuê thêm người thì chúng tôi không thể có tiền để trả lương" - bà này than thở.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Trần Xoa - Giám đốc Công ty Luật Minh Đăng Quang - cho rằng nhiều chỉ đạo giải thích của lãnh đạo Cục Thuế (Bộ Tài chính) thời gian qua đã chính thức được đưa vào nghị định 68 - văn bản quy phạm pháp luật, có giá trị pháp lý cao.

Chẳng hạn như tại quy định về mức trừ 500 triệu đồng/năm với hộ kinh doanh nhiều ngành nghề hoặc nhiều địa điểm, do vậy hộ kinh doanh dễ dàng hiểu và thực hiện. Tương tự, tại khoản 4 điều 4 với người có nhiều bất động sản cho thuê ở nhiều điểm khác nhau. "Từ trước đến giờ nhiều người đã thắc mắc mà chưa có được câu trả lời rõ ràng", ông Xoa nói.

Ngoài ra, theo ông Xoa, việc hệ thống quản lý thuế tự động tạo lập tờ khai để hỗ trợ hộ và cá nhân kinh doanh cũng giúp giảm bớt công việc cho người nộp thuế.

Về quy định người cao tuổi, người khuyết tật... ở những địa bàn kinh tế khó khăn, hoặc thuộc trường hợp bất khả kháng, không thể thực hiện được giao dịch điện tử thì nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã cũng tạo điều kiện cho người lớn tuổi, không rành về công nghệ có thể hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Tuy vậy, theo ông Xoa, vẫn còn một số nội dung cần được hướng dẫn cụ thể hơn. Chẳng hạn về quy định cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước, không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, trừ trường hợp cơ quan thuế, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.

Trước đây, đại diện cơ quan thuế đã lấy ví dụ cho trường hợp này là hộ kinh doanh tại địa điểm A bán mặt hàng X và có khai thuế, đồng thời kinh doanh tại địa điểm B bán mặt hàng Y mà không khai thuế, nếu phát hiện ra cơ quan thuế sẽ truy thu. Tuy nhiên nếu hộ kinh doanh chỉ bán ở điểm A mặt hàng X nhưng doanh thu cao hơn số thuế khoán (thông qua việc kiểm tra hóa đơn đầu vào) thì có bị truy thu không?

"Cũng cần làm rõ "hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp" là như thế nào, vì hiện nay hộ kinh doanh rất e ngại vấn đề này. Trường hợp hộ khoán từ năm 2025 trở về trước đã được cơ quan thuế xác định doanh thu và đã nộp thuế đúng theo mức khoán nhưng doanh thu cao hơn thì sao.

Trường hợp nào bị xem là che giấu doanh thu, có phải căn cứ trên hàng hóa mua vào hay căn cứ trên cơ sở gì để dẫn đến việc che giấu doanh thu. Đề nghị cơ quan thuế làm rõ", ông Xoa đề nghị.

Cũng theo ông Xoa, đây chính là cơ sở để hộ kinh doanh nắm bắt và thực hiện tốt, trước mắt là vấn đề kê khai hàng tồn kho.

Cũng theo ông Xoa, cơ quan quản lý cần làm rõ chứng từ hợp lệ đối với chi phí thuê nhà của cá nhân làm địa điểm kinh doanh để được tính vào chi phí được trừ theo quy định tại điểm D, khoản 1, điều 6 nghị định 68. Đồng thời, liên quan đến khoản bồi thường do vi phạm hợp đồng, cần làm rõ cụ thể khoản bồi thường này có được tính vào chi phí được trừ hay chỉ bị loại trừ khi phát sinh từ lỗi cá nhân, nhằm tránh cách hiểu khác nhau khi áp dụng.