Ngày 15/4 tới đây, CTCP Chứng khoán VPS (HOSE: VCK) sẽ tổ chức ĐHĐCĐ thường niên năm 2026 – kỳ đại hội đầu tiên kể từ khi doanh nghiệp chính thức niêm yết. Đây cũng là lần đầu HĐQT VPS, đứng đầu bởi Chủ tịch HĐQT Nguyễn Lâm Dũng bước ra trước công chúng, cộng đồng nhà đầu tư của chính mình.
Hành trình vươn lên của "ông vua" thị phần ngành chứng khoán trong hơn một thập kỷ qua gắn liền với Chủ tịch Nguyễn Lâm Dũng, với những ý tưởng kinh doanh đi trước thị trường, từ trái phiếu doanh nghiệp, phát triển sản phẩm margin, đẩy mạnh mạng lưới tư vấn môi giới, hay đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống công nghệ thông tin.
Để hiểu rõ hơn chiến lược kinh doanh của VPS, nên chăng cần nhìn lại lịch sử phát triển của công ty chứng khoán này.
Từ mảnh ghép của VPBank…
VPS được thành lập năm 2006, tiền thân là công ty con của Ngân hàng VPBank, tên gọi tắt lúc đấy là VPBS. Nhưng phải tới năm 2010, khi ông Nguyễn Lâm Dũng, trước đó là CEO Chứng khoán Habubank, đảm trách vai trò TGĐ, VPBS mới thực sự chuyển mình. Kết quả kinh doanh cải thiện rõ rệt, vị thế thị trường dần định hình, và VPBS trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái VPBank.
Bởi vậy, khi nhà băng của "đại soái" Ngô Chí Dũng tuyên bố thoái vốn khỏi VPBS vào cuối năm 2015, không ít người hoài nghi. Một "quân bài" tài chính chiến lược liệu có thể rời đi dễ dàng? Thực tế, dù đã đổi tên, nhiều năm sau đó, hoạt động của VPS vẫn mang đậm màu sắc VPBank, khi VPS vẫn tham gia sâu vào các thương vụ của nhà chủ ngân hàng này.
Tới năm 2022, khi VPBank hoàn tất thương vụ mua lại Chứng khoán ASC – tiền thân của VPBankS, giới đầu tư mới tin rằng VPS và VPBank là hai thực thể độc lập, và tiếng nói của ông Nguyễn Lâm Dũng tại VPS mang trọng lượng tuyệt đối.
Với vai trò chỉ đạo xuyên suốt và thống nhất của Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ Nguyễn Lâm Dũng, giai đoạn 2015-2020, VPS phát triển "thần kỳ" và nhanh chóng trở thành công ty chứng khoán hàng đầu thị trường.
VPS là đơn vị hoạt động sớm và mạnh nhất ở mảng trái phiếu doanh nghiệp trong giai đoạn thị trường sôi động nhất, và chủ động hạ mạnh tỷ trọng và gần như đứng ngoài thị trường này vào đầu năm 2022, chỉ vài tháng trước khi thị trường trái phiếu rơi vào khủng hoảng.
Từ năm 2019, với định hướng "bình dân hóa đầu tư tài chính", VPS xoay trục sang môi giới cổ phiếu. Trong thời gian ngắn, công ty vươn lên đứng đầu thị phần môi giới trên HoSE, HNX, UPCoM và cả thị trường phái sinh, duy trì vị thế số 1 cho tới nay.
… đến cách VPS thay đổi cuộc chơi
Dấu ấn lớn nhất của VPS trong nhiều năm qua không nằm ở vị trí số 1 môi giới, mà là vai trò của công ty trong việc mở rộng tệp nhà đầu tư cá nhân, hạ thấp rào cản gia nhập và đưa chứng khoán đến gần hơn với công chúng.
Trước giai đoạn 2018-2019, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn chủ yếu được dẫn dắt bởi dòng tiền tổ chức, tự doanh và khối ngoại. Với phần đông người Việt khi đó, đây vẫn là cuộc chơi chỉ dành cho số ít, của những người có tiền, có chuyên môn sâu và có đẳng cấp.
Bước ngoặt đến trong giai đoạn 2020-2021, khi đại dịch Covid-19 làm thay đổi mạnh hành vi dòng tiền. Làn sóng F0 bùng nổ, số lượng tài khoản mở mới tăng kỷ lục, nhà đầu tư cá nhân có thời điểm đóng góp tới 95% thanh khoản thị trường. Trong sự dịch chuyển đó, VPS là một cái tên để nhiều dấu ấn nhất.
VPS nhanh chóng mở rộng thị phần và vươn lên vị trí số 1.
Công ty đi đầu trong việc triển khai eKYC, cho phép nhà đầu tư mở tài khoản trực tuyến nhanh chóng. Song song đó, VPS xây dựng mạng lưới môi giới và cộng tác viên quy mô lớn, với cơ chế chia sẻ lợi ích đủ hấp dẫn để thu hút lực lượng tư vấn viên giàu kinh nghiệm. Chính mạng lưới này đã góp phần trực tiếp dẫn dắt hàng triệu nhà đầu tư mới bước vào thị trường trong giai đoạn 2020-2022.
Một điểm khác biệt nữa của VPS là việc chuẩn hóa và mở rộng các gói margin, giúp nhà đầu tư cá nhân tiếp cận đòn bẩy linh hoạt hơn, qua đó góp phần gia tăng quy mô giao dịch toàn thị trường.
Loạt chiến lược này giúp VPS nhanh chóng mở rộng thị phần và vươn lên vị trí số 1. Họ cũng là người thay đổi cuộc chơi, buộc nhiều công ty chứng khoán khác phải xoay trục mạnh hơn sang bán lẻ và đầu tư công nghệ.
Bước ngoặt IPO
Với vị thế đầu ngành, thương vụ IPO cuối năm 2025 của VPS thu hút sự quan tâm đặc biệt. Gần 20.000 nhà đầu tư đăng ký mua, tổng khối lượng đăng ký vượt lượng chào bán; trong đó, nhà đầu tư cá nhân chiếm tỷ trọng áp đảo.
Với giá chào bán 60.000 đồng/cổ phiếu, VPS thu về 12.138 tỷ đồng. Xét về quy mô vốn huy động và mức độ quan tâm của "công chúng", đây là đợt IPO thành công nhất lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tuy nhiên, thời điểm VCK chào sàn lại không thực sự thuận lợi khi rơi đúng vào nhịp điều chỉnh của thị trường.
Mặt bằng giá cổ phiếu, đặc biệt là nhóm chứng khoán suy giảm mạnh, khiến "game" niêm yết của VPS phần nào đánh mất yếu tố thiên thời.
Có thời điểm, VCK giao dịch thấp hơn mức IPO gần 30%. Đó là giai đoạn niềm tin bị thử thách rõ rệt. Trên các diễn đàn, không ít ý kiến hoài nghi về mức định giá và yêu cầu ban lãnh đạo lên tiếng trấn an thị trường.
Nhưng thị trường luôn vận động theo quy luật riêng: IPO chỉ là điểm khởi đầu, không phải đích đến. Biến động sau niêm yết nhiều khi phản ánh tâm lý ngắn hạn hơn là giá trị nội tại của doanh nghiệp.
Khi thị trường dần ổn định và kết quả kinh doanh kỷ lục năm 2025 được phản ánh rõ hơn vào kỳ vọng, cổ phiếu VCK phục hồi mạnh mẽ, trở thành tâm điểm hút vốn ngoại trong tháng 3/2026 và quay lại vùng giá tương đương mức IPO trước điều chỉnh vào trung tuần tháng 4/2026. Những nhà đầu tư đủ kiên nhẫn cuối cùng đã được thị trường trả lời.
Về phía doanh nghiệp, VPS vẫn duy trì quỹ đạo tăng trưởng. Trong quý 1/2026, công ty tiếp tục "thống trị" thị phần môi giới trong bối cảnh thanh khoản toàn thị trường suy giảm sâu. Doanh thu đạt 2.519 tỷ đồng, tăng 72% so với cùng kỳ, tương đương tăng thêm 1.051 tỷ đồng so với quý 1/2025 – mức doanh thu theo quý cao nhất kể từ quý 4/2021.
Lợi nhuận trước thuế đạt 1.547 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ, qua đó thiết lập kỷ lục lợi nhuận quý trong lịch sử hoạt động và hoàn thành khoảng 27% kế hoạch cả năm chỉ sau ba tháng đầu năm.
Kỳ vọng tại AGM 2026
Sự kiện roadshow tháng 10/2025 là lần hiếm hoi ông Nguyễn Lâm Dũng xuất hiện trước công chúng cho tới nay. AGM tới đây, nếu không có gì thay đổi, là lần tiếp theo vị doanh nhân tuổi Đinh Tỵ xuất hiện trước công chúng, và quan trọng hơn, là trước đông đảo cổ đông của VPS.
Với các nhà đầu tư, thứ họ kỳ vọng không chỉ là kế hoạch hoạch kinh doanh vốn đã được chi tiết hoá trong các tờ trình, mà còn là chiến lược và ý tưởng của "Thuyền trưởng" Nguyễn Lâm Dũng, người đã thể hiện năng lực, tư duy sáng tạo đi trước thị trường suốt nhiều năm qua. Hay rộng hơn, điều cổ đông chờ đợi tại AGM 2026 là hình hài tương lai của VPS.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào chu kỳ mới, với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, vốn đầu tư xã hội lớn, số lượng và chất lượng nhà đầu tư phát triển nhanh, và đặc biệt là chủ trương khuyến khích, thúc đẩy thị trường chứng khoán của Đảng, Nhà nước, các công ty chứng khoán hàng đầu đang đứng trước cơ hội rất lớn để phát triển vượt bậc trong các năm tới. VPS, với chiến lược kinh doanh thống nhất xuyên suốt và hiệu quả, được kỳ vọng là công ty chứng khoán hưởng lợi bậc nhất, và ở chiều ngược lại, cũng có thêm dư địa để đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển chung của thị trường.
Công ty đặt mục tiêu tiếp tục tối ưu trải nghiệm người dùng và theo đuổi chiến lược "bình dân hóa tài chính" suốt một thập kỷ qua. Kế hoạch đầu tư 100 triệu USD vào hệ thống công nghệ thông tin được xem là bước đi then chốt, hướng tới xây dựng một nền tảng cung cấp đa dạng sản phẩm: không chỉ chứng khoán, mà còn hàng hóa, dịch vụ tài chính và đặc biệt là tài sản mã hóa, bao gồm mô hình token hóa tài sản thực (RWA).
Một khi được hiện thực hoá, VPS sẽ vượt khỏi định nghĩa truyền thống của một công ty chứng khoán, để trở thành một hạ tầng tài chính – nơi các dòng tài sản hội tụ, giao thoa và tạo giá trị từ chính sự lưu chuyển đó. Khi ấy, cấu trúc thu nhập sẽ không chỉ dựa vào phí môi giới, mà mở rộng sang phí giao dịch đa tài sản, dịch vụ tài chính và quản lý tài sản.
Tại sự kiện "VPS 2.0 – The Next Chapter", khi Chủ tịch Nguyễn Lâm Dũng nói về việc định vị VPS như một fintech tiên phong, đó không đơn thuần là khẩu hiệu. Đó là cách tái định nghĩa vai trò của doanh nghiệp trong hệ sinh thái tài chính số – nơi ranh giới giữa chứng khoán, công nghệ và dịch vụ tài chính ngày càng mờ đi.
AGM 2026, vì thế, không chỉ là một kỳ đại hội thường niên đơn thuần, mà là nơi cổ đông, nhà đầu tư và cả công chúng kỳ vọng về những nét phác hoạ hình hài tương lai của VPS, cùng tầm nhìn chiến lược của Chủ tịch HĐQT Nguyễn Lâm Dũng.
Vũ Quý
